Το έλαιο καρθάκου , γνωστό και ως έλαιο καρθάμου (καρθαμέλαιο) είναι ένα φυτικό έλαιο που λαμβάνεται από τους σπόρους του γαιδουράγκαθου.Κάρθηκα, λαδογαϊδουράγκαθο, κνήκος... υπάρχουν πολλά ονόματα για το κνήκο, που το καλοκαίρι φωτίζει τα χωράφια με τα πορτοκαλοκίτρινα άνθη του.
Στο τέλος του καλοκαιριού, οι κεφαλές των λουλουδιών γίνονται καφέ και ωριμάζουν. Μετά τη συγκομιδή, οι σπόροι του γαϊδουράγκαθου ξηραίνονται, καθαρίζονται και στη συνέχεια συμπιέζονται απευθείας επί τόπου στο εργοστάσιο της φάρμας.
Χάρη στην ψύξη με νερό κατά τη διαδικασία ήπιας συμπίεσης (με θερμοκρασίες κάτω των 40° Κελσίου), το έλαιο καρθάμου ή "έλαιο καρθάμου" έχει ποιότητα ωμής τροφής. Και φυσικά είναι επίσης vegan, χωρίς γλουτένη και λακτόζη.
Η ψυχρή έκθλιψη παράγει ένα βρώσιμο λάδι και η θερμή έκθλιψη παράγει ένα τεχνικά χρησιμοποιήσιμο λάδι. Αναφέρεται και ως γαιδουραγκαθέλαιο ανάλογα με την περιοχή που φύεται ο σπόρος και έχει πολλές διαφορετικές ονομασίες όπως νεύμα γαϊδουράγκαθο ( Carduus nutans ), το γαϊδουράγκαθο της Ρουθηνίας ( Echinops ritro ), το βότανο του Αγίου Βενέδικτου ( Cnicus benedictus ), τη μεξικάνικη φραγκοσυκιά ( Argemone mexicana ) και το γαϊδουράγκαθο ( Onopordum acanthium ). Δεδομένου ότι το καρθαμέλαιο (γαιδουραγκαθέλαιο) ψυχρής έκθλιψης δεν είναι σταθερό στη θερμότητα, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για τηγάνισμα λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε λινολεϊκό οξύ Ωστόσο, είναι κατάλληλο για σύντομο βράσιμο στον ατμό ή μαγείρεμα και ως λάδι σαλάτας .
Χρησιμοποιείται συχνά για πιάτα λαχανικών και ανακατεύεται μόνο λίγο πριν το σερβίρισμα. Χρησιμοποιείται επίσης στην παραγωγή μαργαρίνης .Αυτό το λάδι θεωρείται ιδιαίτερα διατροφικά πολύτιμο λόγω της υψηλής αναλογίας του σε ακόρεστα λιπαρά οξέα.Από όλα τα φυτικά έλαια, το καρθαμέλαιο (γαιδουραγκαθέλαιο) περιέχει το περισσότερο λινολεϊκό οξύ (περίπου 80 g ανά 100 g συμβάλλει στη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα). Το θετικό αποτέλεσμα εμφανίζεται με την ημερήσια πρόσληψη 10 g λινολεϊκού οξέος. Αυτό αντιστοιχεί σε ποσότητα 12,5 g ελαίου καρθάμου (περίπου 2 κουταλιές της σούπας των 6 g η καθεμία).